أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
357
قانون ( فارسى )
41 - شراب خاراگوش ( 3 ) - كه از تأليفات ما است ما اين شراب خاراگوش را تأليف كردهايم و آزمودهايم ؛ بهرهاش از بهرهء شراب خاراگوش ذكر شده بيشتر است . دستور ساختنش چنين است : نسخه خاراگوش رومى به وزن يكصد درهم ، افشرهء انگور به وزن سه من كوچك . خاراگوش در افشره مخلوط شود و بر آتش كمشدت ، بسيار آهسته و آرام بپزد تا يكچهارم مىماند ؛ بعد از آن خاراگوش را در افشرهء انگور - كه باهم پختهاند - مچاله كن و بفشر و بپالاى ! به در خمير پيچيدهء در آتش كفيده را - چنان كه سابقا شرح داديم - بياور و بفشر ! افشرهء به كفيده چندان باشد كه با يكسوم افشرهء باقيمانده برابر شود . يكچهارم افشرهء باقىمانده عسل ، يك دوم افشرهء انگور باقيمانده شراب آورده همه را درهم مخلوط كن و بر آتش بگذار بپزد تا به قوام آيد و پرمايه شود . 42 - شربت ميوه - كه تشنگى را فرومىنشاند آب انار ترش يك رطل ، آب ترنج نيم رطل ، آب آلوبخارا يك رطل ، آب تمر هندى يك رطل . همه را درهم مخلوط كن و بر آتش كمشدت بگذار كه آهسته و آرام بپزد ، تا مايه مىگيرد و غليظ مىشود ؛ مقدارى از آن را با برفاب يا آب سرد بخورند . 43 - شربت ميوهء ديگر كسانى كه زرداب قى مىكنند ، كسانى كه حرارت دارند و اشتهاى خوراك ندارند و كسانى كه معدهشان ضعيف و ناتوان است از تناول اين شراب بهره مىبينند . دستور آماده كردنش چنين است : نسخه به ، سيب ، گوشت ترنج ، گلابى ، انار و غوره . همه را بفشر و افشرهء هريك از آنها با ديگرى برابر باشد . از سماق ، زالزالك ، نبك ( ثمر كنار ) ، دانههاى ثمر آس و زرشك هريك كمى در آن افشرهها مخلوط كن . بگذار يك شبانهروز بماند و بعد از يك شبانهروز مخلوط شدهها را خوب بفشر ! آنگاه بپالاى و عسل در اندازهء كافى با آن پاليده مخلوط كن و بر آتش بگذار بپزد تا به قوام آيد . سپس از آتش برگير و بگذار سرد شود و نگهدار و از آن استعمال شود . 44 - شربت آلوبخارا اين شراب ملين است ، خلط صفرايى و خلط خونى را اسهال مىدهد و در جلوگيرى از تشنه شدن بسيار مفيد است .